Diễn đàn Paltalk TiengNoi TuDo Cua NguoiDan VietNam

March 24, 2008

Ðằng sau một Trung Quốc “hiện đại”

Robert Kagan. washingtonpost 22/3/08

Vào thời buổi này Trung Quốc có thể co giãn thoải mái giống như mô hình của một cường quốc thời hậu hiện đại ở thế kỷ 21. Khách viếng thăm Thượng Hải sẽ nhìn thấy các tòa nhà chọc trời cao ngất và một nền kinh tế phồn thịnh. Hội thảo viên ở Davos và các buổi hội thảo quốc tế bán chính thức khác nhìn các nhà ngoại giao khôn ngoan Trung Quốc nói về “đôi bên cùng có lợi” thay vì “lời lỗ đồng đều”. Các nhà lãnh đạo Tây phương khi gặp gỡ giới cầm đầu Trung Quốc đều nhìn thấy các nhà kỹ thuật quản lý xã hội rất sốt sắng này đang cố gắng tránh né nhiều cạm bẫy trên đường đi đến việc hiện đại hóa nền kinh tế

Nhưng thỉnh thoảng thì cái mặt nạ lại rơi xuống, và bề trái của Trung Quốc bị lộ ra. Trung Quốc cũng từng là một cường quốc ở thế kỷ 19, tràn đầy niềm tự hào dân tộc, có nhiều tham vọng và ganh ghét, mòn mỏi với những ưu tư về chủ quyền lãnh thổ, bám víu một cách thô bạo vào các mảnh đất đã chinh phục được trong nội địa, và đe doạ chiến tranh đối với một đảo quốc nhỏ bé ở phía ngoài bờ biển.

Trung Quốc cũng là một chế độ độc tài toàn trị, mặc dù có một vẻ đa dạng hiện đại. Bản chất của lối cai trị của Trung Quốc không được thấy rõ ràng lắm trên các đường phố của Thượng Hải, là nơi mà mọi người được thưởng thức một mức độ tự do cá nhân nào đó, miễn là họ đừng chúi mũi vào các vấn đề chính trị. Chỉ khi nào mà có ai đó thách thức quyền hành của Bắc Kinh, thì cái sức mạnh bạo tàn mà chế độ dựa vào một cách tối đa mới thò mặt ra. Năm 1989 (là trường hợp của) các sinh viên học sinh tại quảng trường Thiên an môn. Các đây vài năm là phái Pháp luân công. Hiện thời là những người biểu tình tại Tây Tạng. Ngày mai có thể là những người biểu tình tại Hồng Kông. Một ngày nào đó có thể là các nhà đối kháng trên một hòn đảo “đã được thống nhất” là Ðài Loan.

Ðây là cái khía cạnh mà Trung Quốc hình như không thay đổi được, mặc dù sự thuyết phục của chúng ta cho rằng Trung Quốc phải có tiến bộ về mặt tự do. Trong thập niên 1990s, giới quan sát tình hình Trung Quốc đã khăng khăng cho rằng đây chỉ là vấn đề thời gian trước khi Trung Quốc phải cởi mở. Ðiều chính xác là cái thế hệ hiện thời của các nhà kỹ thuật chuyên về quản lý xã hội, chứ không phải những thành phần đã được dậy dỗ trong một hệ thống cộng sản kiểu Sô viết, là những người đúng ra phải bắt đầu việc cải cách hệ thống. Thậm chí nếu họ không muốn cải cách, thì đòi hỏi của một nền kinh tế tự do sẽ không cho họ sự lựa chọn nào: Thành phần trung lưu trong người dân Trung Quốc sẽ đòi hỏi để có thêm quyền lực chính trị, hoặc những đòi hỏi của một nền kinh tế toàn cầu trong thời đại Internet sẽ bắt buộc Trung Quốc phải thay đổi để cạnh tranh.

Ngày nay toàn bộ sự kiện này nhìn rất giống một niềm suy nghĩ ước ao — để cho chắc chắn, là một niềm suy nghĩ ước ao đầy vụ lợi, vì theo lý thuyết thì Trung Quốc sẽ đạt được dân chủ, trong khi các tay quản lý doanh nghiệp chóp bu của Tây phương sẽ trở nên giàu có. Bây giờ hình như là nếu một quốc gia càng trở nên giàu có, dù là Trung Quốc hay Nga Sô, thì càng dễ dàng hơn cho giới lãnh đạo độc tài nắm giữ lấy quyền lực. Có thêm tiền bạc để giữ cho thành phần tư sản được hài lòng và để yên cho nhà nước lùng bắt vài kẻ bất mãn dám tiết lộ những suy nghĩ của họ trên mạng Internet. Có thêm tiền bạc để trả lương cho quân đội và lực lượng an ninh mật vụ để có thể ném quân vào Tây Tạng và chĩa ra ngoài Ðài Loan. Và cái miếng mồi ngon nhiều tiền nhiều bạc để giữ cái thế giới với đầu óc nặng về thương mại không phản đối quá ồn ào khi tình hình trở nên nặng nề.

Câu hỏi cho các nhà quan sát về chính sách đối ngoại của Trung Quốc là có khi nào thái độ của Bắc Kinh ở trong nước có bất cứ liên quan gì đến cách họ xử sự với thế giới bên ngoài hay không. Nhớ lại điều đó vào thập niên 1990s khi chúng ta thường cho rằng là có một sự tương quan mạnh mẽ: Một Trung Quốc tự do hơn trong nội địa sẽ là một Trung Quốc tự do hơn ở bên ngoài, và điều này sẽ dần dà làm giảm đi những căng thẳng và tạo ra sự thuận lợi hơn cho việc phát triển trong ôn hoà của Trung Quốc. Ðó đã từng là một lý thuyết đằng sau cái chiến lược đối tác (strategy of engagement). Nhiều người vẫn lập luận rằng mục tiêu của chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ, như theo lời của nhà học giả G. John Ikenberry, thì nên “hoà nhập” Trung Quốc vào “một trật tự của thế giới tự do”.

Nhưng một nhà nước độc tài cứng đầu có thể thật sự tham gia vào một một trật tự của thế giới tự do được không? Một quốc gia với một tâm hồn của thế kỷ 19 có thể nào bước vào một hệ thống của thế kỷ 21 được không? Vài nhà quan sát tình hình Trung Quốc tưởng tượng rằng các quốc gia trong vùng Ðông Á từ từ sẽ trở thành một thực thể có tầm vóc quốc tế, giống như kiểu của Liên hiêp Âu châu, trong đó Trung Quốc, được giả sử là đóng vai trò của Ðức Quốc. Nhưng chính phủ Ðức có đối xử với các nhà bất đồng chính kiến giống như cái lối mà Trung Quốc đang làm, và có thể nào Liên hiêp Âu châu còn tồn tại nếu chính phủ Ðức đã làm như vậỵ không?

Nhưng sau cùng thì Trung Quốc không phải là quốc gia duy nhất đang phải đối phó với những thành phần dân chúng đang trăn trở, quan tâm về dân chủ. Tại Âu châu, tất cả mọi phong trào trong các vùng địa phương đang khao khát cho một nền tự trị lớn hơn hoặc thậm chí được độc lập khỏi các chính phủ trung ương, và với những lý do ít chính đáng hơn Tây Tạng hay Ðài Loan: chẳng hạn như người Catalan ở Tây Ban Nha, hoặc người Flemish ở Bỉ Quốc, hoặc ngay cả người Tô cách lan ở Vương quốc Anh. Nhưng không có chiến tranh bị đe dọa là sẽ xảy ra ở thành phố Barcelona (Tây Ban Nha), không có lính tráng được gởi đến Antwerp (Bỉ), và không một ai đuổi báo chí quốc tế ra khỏi Edinburgh (Tô Cách Lan). Nhưng đó là điều khác nhau giữa trạng thái tâm lý của thời kỳ hậu hiện đại của thế kỷ 21 và một đất nước Trung Quốc vẫn còn đang chiến đấu trong một trận chiến để tranh giành đế quốc và thanh thế còn rơi rớt lại từ quá khứ xa xôi.

Ở thời buổi hiện nay, các nhà quan sát tình hình Trung Quốc đang nói về việc Trung Quốc trở thành một “phần tử có trách nhiệm” trong hệ thống quốc tế. Nhưng có lẽ chúng ta không nên mong đợi quá nhiều. Quyền lợi của giới lãnh đạo độc tài trên thế giới không giống như của các thể chế dân chủ. Chúng ta muốn tạo ra một thế giới an toàn cho dân chủ. Họ muốn tạo ra một thế giới an toàn, nếu không phải cho tất cả các chế độ độc tài thì cũng là cho chính họ. Mọi người đều nói là giới cai trị Trung Quốc có đầu óc thực tế như thế nào, nhưng cũng như tất cả các chế độ độc tài, thì cái mà họ có đầu óc thực tế nhất là việc tiếp tục nắm giữ quyền lực. Có lẽ chúng ta muốn giữ sự suy nghĩ đó trong đầu khi cố đem Trung Quốc vào trong trật tự của thế giới tự do.

Behind the ‘Modern’ China
By Robert Kagan
Sunday, March 23, 2008; Page B07

China can go for great stretches these days looking like the model of a postmodern, 21st-century power. Visitors to Shanghai see soaring skyscrapers and a booming economy. Conference-goers at Davos and other international confabs see sophisticated Chinese diplomats talking about “win-win” instead of “zero-sum.” Western leaders meet their Chinese counterparts and see earnest technocrats trying to avoid the many pitfalls on the path to economic modernization.
But occasionally the mask slips, and the other side of China is revealed. For China is also a 19th-century power, filled with nationalist pride, ambitions and resentments; consumed with questions of territorial sovereignty; hanging on repressively to old conquered lands in its interior; and threatening war against a small island country off its coast.
It is also an authoritarian dictatorship, albeit of a modern variety. The nature of its rule isn’t visible on the streets of Shanghai, where people enjoy a degree of personal freedom as long as they keep their noses out of politics. It is only when someone challenges its authority that the brute power on which the regime ultimately rests shows itself. In 1989, it was students in Tiananmen Square. A few years ago it was the Falun Gong. Today it is Tibetan protesters. Tomorrow it may be protesters in Hong Kong. Someday it may be dissidents on a “reunified” island of Taiwan.
This is the aspect of China that does not seem to change, despite our liberal progressive conviction that it must. In the 1990s, China watchers insisted it was only a matter of time before China opened. It was precisely this current generation of technocrats, not schooled in Soviet-style communism, who were supposed to begin reforming the system. Even if they didn’t want to reform, the requirement of a liberalizing economy would leave them no choice: The growing Chinese middle class would demand greater political power, or the demands of a globalized economy in the age of the Internet would force China to change in order to compete.
Today this all looks like so much wishful thinking — self-interested wishful thinking, to be sure, since, according to the theory, China would get democratic while Western business executives got rich. Now it looks as if the richer a country gets, whether China or Russia, the easier it may be for autocrats to hold on to power. More money keeps the bourgeoisie content and lets the government round up the few discontented who reveal their feelings on the Internet. More money pays for armed forces and internal security forces that can be pointed inward at Tibet and outward at Taiwan. And the lure of more money keeps a commerce-minded world from protesting too loudly when things get rough.
The question for observers of Chinese foreign policy is whether the regime’s behavior at home has any relevance to the way it conducts itself in the world. Recall that in the 1990s we assumed there was a strong correlation: A more liberal China at home would be a more liberal China abroad, and this would gradually ease tensions and facilitate China’s peaceful rise. That was the theory behind the strategy of engagement. Many still argue that the goal of American foreign policy should be, in scholar G. John Ikenberry’s words, to “integrate” China into the “liberal international order.”
But can a determinedly autocratic government really join a liberal international order? Can a nation with a 19th-century soul enter a 21st-century system? Some China watchers imagine the nations of East Asia gradually becoming a kind of European Union-style international entity, with China, presumably, in the role of Germany. But does the German government treat dissent the way China does, and could the European Union exist if it did?
China, after all, is not the only country dealing with restless, independence-minded peoples. In Europe, all kinds of subnational movements aspire to greater autonomy or even independence from their national governments, and with less justification than Tibet or Taiwan: the Catalans in Spain, for instance, or the Flemish in Belgium, or even the Scots in the United Kingdom. Yet no war threatens in Barcelona, no troops are sent to Antwerp and no one clears the international press out of Edinburgh. But that is the difference between a 21st-century postmodern mentality and a nation still fighting battles for empire and prestige left over from a distant past.
These days, China watchers talk about it becoming a “responsible stakeholder” in the international system. But perhaps we should not expect too much. The interests of the world’s autocracies are not the same as those of the democracies. We want to make the world safe for democracy. They want to make the world safe, if not for all autocracies at least for their own. People talk about how pragmatic Chinese rulers are, but like all autocrats what they are most pragmatic about is keeping themselves in power. We may want to keep that in mind as we try to bring them into our liberal international order.
Robert Kagan, a senior associate at the Carnegie Endowment for International Peace, writes a monthly column for The Post. His latest book, “The Return of History and the End of Dreams,” will be published next month.

http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/conte…8032102552.html

Advertisements

Leave a Comment »

No comments yet.

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Blog at WordPress.com.

%d bloggers like this: