Diễn đàn Paltalk TiengNoi TuDo Cua NguoiDan VietNam

April 11, 2008

Phản đối Olympics: lịch sử lâu dài

Filed under: Lịch sử, Olympic 2008, Thế giới — tudo @ 8:04 pm

Paul Reynolds
BBC News

Người biểu tình tại San Fransisco đang đợi lễ rước đuốc Olympic với thông điệp ‘Nhân quyền trước Olympic’
Các vụ phản đối và tẩy chay hầu như đã trở thành một hạng mục thi đấu trong các kỳ Thế Vận hội.
Trên thực tế, hiếm có kỳ Olympics nào diễn ra mà không có những tranh cãi.

Tony Bijkerk, Tổng Thư ký Hiệp hội các Sử gia Olympic Quốc tế, cho biết: “Thế Vận hội dễ dàng trở thành mục tiêu để người ta tẩy chay.

“Tôi không đồng tình với chuyện này, vì nó gây tổn thương tới các vận động viên nhiều hơn ai hết. Tuy nhiên, Thế Vận hội đã trở thành một sự kiện thế giới để người ta phản đối bốn năm một lần. Và phong trào Olympic cũng khó có thể làm được gì về chuyện này”.

Khi Barcelona tổ chức thành công Olympics năm 1992, đây là sự kiện đầu tiên kể từ Thế Vận hội 1960 ở Rome mà không có cuộc tẩy chay nào.

Đó là vì khi đó, cuộc Chiến tranh lạnh vừa chấm dứt, và một đề tài nữa để người ta tẩy chay, là tình trạng phân biệt chủng tộc apartheid, cũng đã biến mất. Năm đó, Nam Phi được chào đón quay trở lại Olympics.

Truyền thống

Cơ hội của Bắc Kinh muốn chứng tỏ cho thế giới thấy sự phát triển của Trung Quốc cũng là cơ hội để những người biểu tình chứng tỏ việc phản đối đã trở thành một truyền thống lâu đời của Olympics.

Truyền thống này có từ năm 1908, khi các vận động viên Ireland, tức giận trước việc Anh Quốc từ chối cho họ độc lập, đã tẩy chay Thế Vận hội tại London.

Thế Vận hội dễ dàng trở thành mục tiêu để người ta tẩy chay

Tony Bijkerk, Tổng Thư ký Hiệp hội các Sử gia Olympic Quốc tế

Trên quy mô nhỏ hơn, đội tuyển Mỹ đã từ chối hạ cờ của họ trước nhà vua Edward VII tại lễ khai mạc. Đội trưởng đội Olympic của Mỹ tuyên bố: “Lá cờ này không hạ xuống trước bất cứ vị vua trần tục nào”.

Berlin 1936

Thế Vận hội Berlin 1936 (được giao cho Đức tổ chức trước khi Hitler lên nắm quyền) “nên chiếm giải nhất về tính gây tranh cãi”, theo phó chủ tịch hội sử gia Olympic quốc tế, David Wallechinsky.

Nhà nước Đức Quốc xã đã dùng hệ thống tuyên truyền mạnh mẽ tại Olympics này. Khi đó đã có những lời kêu gọi tẩy chay, và một số vận động viên Do Thái đã đứng ra tẩy chay sự kiện này.

Tuy nhiên, Hoa Kỳ lại tham dự sau khi Avery Brundage, Chủ tịch ủy ban Olympic Hoa Kỳ, bác bỏ lời kêu gọi rằng Mỹ nên tẩy chay Thế Vận hội.

Điều hài hước về Thế Vận hội này là ở chỗ vận động viên da đen người Mỹ Jesse Owens đã thi đấu xuất sắc, giành được bốn huy chương vàng ngay dưới mũi Hitler.

Một sự trùng hợp nữa là ý tưởng về lễ rước đuốc là do ban tổ chức của nhà nước Đức Quốc xã đưa ra, với mục tiêu biến Thế Vận hội 36 thành một nỗ lực tự tôn vinh mình.

Hiện chưa rõ liệu sau những cuộc phản đối năm nay, lễ rước đuốc có còn tồn tại được hay không.

Chiến tranh Lạnh

Sau Thế chiến thứ hai, Thế Vận hội được tiếp tục, nhưng chiến tranh Lạnh bắt đầu. Người ta nếm dư vị của chiến tranh lạnh ngay tại Helsinki năm 1952, khi các vận động viên Soviet ở bên kia biên giới và chỉ sang để thi đấu mà thôi.


Hai vận động viên người Mỹ thể hiện sự phản kháng ở Mexico năm 1968, với John Carlos đứng bên phải…

Năm 1956, tại Melbourne, xung đột tại Trung Đông khiến Ai Cập, Iraq và Lebanon không tham gia để phản đối việc Anh và Pháp xâm lược Suez. Chiến tranh Lạnh có ảnh hưởng khi Hà Lan, Tây Ban Nha và Thụy Sĩ từ chối tham gia Thế Vận hội này để phản đối Liên Xô đàn áp cuộc cách mạng Hungary.

Olympics Tokyo 1964 chứng kiến các vụ tẩy chay từ Indonesia và Bắc Hàn quanh một tranh cãi về chuyện các vận động viên thi đấu trong một số môn đối địch, và Nam Phi bị cấm tham gia vì chính sách phân biệt chủng tộc của nước này.

Thế Vận hội Mexico 1968 chứng kiến hai vụ phản đối khác nhau. Đầu tiên, các sinh viên biểu tình phản đối chính phủ trong khoảng 10 ngày trước Thế Vận hội, và họ bị quân đội Mexico bắn. Hơn 200 sinh viên bị giết.

Sau đó, khi Thế Vận hội đang diễn ra, hai vận động viên chạy của Mỹ, là Tommy Smith và John Carlos, đã lên nhận huy chương với trang phục mang tính phản đối (chỉ mang tất đen, không đi giày, đeo găng tay đen) và giơ tay chào thể hiện sự lên án những phân biệt với người da đen.

Hai người này bị trục xuất vì lý do là các biểu tượng chính trị bị cấm tại các buổi lễ Olympic, nhưng hành động của hai vận động viên này có ảnh hưởng rất lớn.

Munich 1972

Thế Vận hội bi kịch nhất trong tất cả, khi việc phản đối trở thành bạo lực, là tại Munich năm 1972.

Các tay súng từ nhóm Tháng Chín Đen tối của Palestine đã trèo vào khu nhà ở của các vận động viên Israel, và sau đó 11 vận động viên Israel bị giết hại. Thế Vận hội đã giành một phút mặc niệm, nhưng sau đó các cuộc thi đấu vẫn diễn ra.

Ảnh hưởng chính trị tiếp tục tại Montreal năm 1976, khi 26 nước châu Phi và Caribbe tẩy chay vì ban tổ chức cho phép New Zealand tham dự trong khi nước này trước đó đã thi đấu rugby tại Nam Phi.

Thế Vận hội Montreal còn chứng kiến một xu hướng gây nhiều tranh cãi nữa, là chi phí tổ chức gia tăng. Tình trạng này làm Athens điêu đứng, và đang làm cho London đau đầu.

Tẩy chay lớn

Vụ tẩy chay lớn nhất là vào năm 1980, khi 62 nước do Hoa Kỳ cầm đầu không tham dự Olympics Matxcova để phản đối Liên Xô can thiệp Afghanistan một năm trước đó.


… giờ đây John Carlos cũng đi biểu tình chống Olympics Bắc Kinh với ‘đuốc nhân quyền’ và cờ Mỹ

Sau đó, khối Cộng sản có vụ trả đũa, khi Liên Xô dẫn đầu vụ tẩy chay của các nước trong khối Đông Âu đối với Olympics 1984 tại Los Angeles.

Thế Vận hội khi đó có chiều đi xuống, khi bị chính trị lấn lướt.

Olympics Seoul năm 1988 chứng kiến sự vực dậy, và ngay cả khi Bắc Hàn từ chối tham gia vì tức giận không được làm đồng chủ nhà, họ cũng chỉ có được sự cảm thông của Ethiopia và Cuba mà thôi.

Olympics Barcelona bốn năm sau đó chứng kiến sự quay trở lại hoàn toàn của tinh thần thể thao, và mặc dù Thế Vận hội Atlanta 1996 bị khuấy động vì một vụ đánh bom, hầu như không có cuộc biểu tình lớn nào xảy ra.

Thế Vận hội Sydney 2000 được coi là Olympics tốt nhất từ trước tới nay. Olympics tại Athens năm 2004 cũng diễn ra suôn sẻ, mặc dù tốn kinh phí khổng lồ.

Tuy nhiên Thế Vận hội Bắc Kinh năm nay cho thấy các cuộc biểu tình phản đối luôn sẵn sàng nổ ra.

London 2012 cũng chưa chắc sẽ tránh khỏi tình trạng này.
BBC

Leave a Comment »

No comments yet.

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Blog at WordPress.com.

%d bloggers like this: