Diễn đàn Paltalk TiengNoi TuDo Cua NguoiDan VietNam

May 30, 2008

Nhập siêu: “Tội nhân” và “nạn nhân”?

Filed under: Chính trị, xã hội — tudo @ 4:12 pm

30/05/2008 09:14 (GMT + 7)

http://www.tuanvietnam.net//vn/sukiennonghomnay/3875/index.aspx  

Chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh và Phạm Chi Lan phân tích về thực tế báo động của nhập siêu VN năm 2008 khi chỉ 5 tháng đầu năm, mức nhập siêu đã vượt qua con số của năm 2007 và tăng gấp 3 lần cùng kì năm trước.

Nhập siêu đã lên đến con số báo động 14,4 tỷ USD chỉ trong 5 tháng đầu năm nay, cao gấp ba số nhập siêu của cùng kỳ năm trước và bằng tổng nhập siêu trong năm 2007. Con số này đã phá vỡ mọi kỷ lục nhập siêu VN từng có, với mức trung bình gần 2,88 tỷ USD/tháng.

Các chuyên gia đưa ra kịch bản, nhập siêu những tháng tiếp theo chỉ là 1 tỷ USD/tháng, trong cả năm 2008, con số nhập siêu cũng sẽ vượt qua mức 21-23 tỷ USD. Trong khi đó, nguồn tiền có thể bù đắp cho nhập siêu trong cán cân thanh toán gồm kiều hối, FDI giải ngân, ODA, theo dự báo của một cán bộ ngân hàng nhà nước, chỉ ở mức 17 tỷ USD. Việc này đồng nghĩa với việc ngân sách sẽ thiếu hụt khoảng 6 tỷ USD trong năm nay.

Chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh:
Nguy hiểm nhập siêu

Nhập siêu đang là một trong những nguy cơ lớn nhất với nền kinh tế hiện nay. Bình thường nhập siêu hơn 5% so với xuất khẩu là nguy hiểm, nhưng chỉ trong 5 tháng đầu năm 2008, chúng ta đã nhập siêu lên đến 40% GDP và 60% giá trị xuất khẩu. Yêu cầu xử lý vấn đề nhập siêu trở nên cấp bách.

Năm 2007, VN cũng nhập siêu, nhưng có thể trang trải khoản thâm hụt trong cán cân thanh toán một cách rất mong manh, nhờ vào kiều hối, FDI giải ngân, ODA, và vốn gián tiếp. Năm nay, với mức nhập siêu cao như thế, khả năng trang trải bằng những nguồn đó chắc chắn không đủ.

Nhập siêu VN 5 tháng đầu năm 2008 đã vượt mọi kỷ lục nhập siêu trước đây.

Đối mặt với một vấn đề lớn như vậy, chúng ta chưa có các biện pháp ứng phó kịp thời. Theo tôi, cần trình lên Quốc hội xem xét và giám sát nghiêm chỉnh.

Có lý do gì để VN nhập khẩu vàng nhiều như thế? Hiện VN là nước nhập khẩu vàng lớn nhất thế giới, là nước nhập khẩu ô tô lớn và mới đây nhất, có người đã nhập khẩu máy bay…

Chúng ta nhập khẩu đủ thứ, từ ô mai, hộp tăm, đến ô tô, máy bay. Có người đầu tiên, rất có thể VN sẽ có đến người thứ 100 nhập khẩu máy bay. Có lẽ cần phải xem lại chính sách.

5 tháng đầu năm 2008, vốn FDI đăng ký vẫn lớn, nhưng tỷ trọng đăng ký vào bất động sản, các khu vui chơi giải trí rất lớn. BĐS tạo ra ít tạo công ăn việc làm, nhưng quan trọng hơn nó không giúp thay đổi cơ cấu kinh tế, tức là không nâng cao khoa học công nghệ, năng lực xuất khẩu của VN.

Sáu tháng cuối năm là thách thức rất lớn. Trong điều kiện này, cần có sự thích nghi. Nếu chúng ta áp dụng những biện pháp đã được định trước cho một thời kỳ kinh tế bình thường, thì ngày nay trước tình hình kinh tế khẩn trương như thế này, chúng ta phải điều chỉnh, áp dụng những biện pháp phù hợp.

Liệu chúng ta có vượt qua được tình hình khó khăn này hay không là dựa vào sự cương quyết của Chính phủ, sự nỗ lực và đồng thuận xã hội. Tôi mong Quốc hội nâng cao vai trò giám sát để chặn đứng được lạm phát hiệu quả, giảm nhập siêu và sớm ổ định tình hình kinh tế vĩ mô.

Phá sản không tàn phá, chỉ cơ cấu lại nền kinh tế

Phải đối mặt với các thách thức lớn: lãi suất cao, đồng USD mất giá, xuất khẩu chậm lại do kinh tế thế giới suy giảm, DN sẽ không tránh khỏi khả năng “làn sóng phá sản”. Các công ty kém hiệu quả sẽ dừng hoạt động.

Tuy nhiên, phá sản trong kinh tế học là sự tàn phá sáng tạo. Khác với thiên tai, hay cháy nhà khiến mất hết, DN phá sản thì nhà xưởng, máy móc, nhân công vẫn còn, chỉ có ông chủ kém về vốn, công nghệ, quản lý phải bán doanh nghiệp đi. Chúng ta hãy ủng hộ cơ cấu lại nền kinh tế. Những ông kém sẽ phải bán cho những người có năng lực hơn. Lúc đó nến kinh tế sẽ có hiệu quả hơn. Không nên quá lo lắng phá sản sẽ dẫn đến sự tàn phá nào. Đó là sắp xếp lại, cơ cấu lại nền kinh tế.

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan:
Nhập siêu – xem lại năng lực cạnh tranh thực của nền kinh tế

Đương nhiên nhập siêu làm tăng lạm phát nhưng đó không phải là tội nhân duy nhất. Ba nhân tố dẫn đến nhập siêu tăng nhanh: hội nhập kinh tế sâu hơn; trong quá trình phát triển, đầu tư nhiều, nhu cầu máy móc, thiết bị, nguyên vật liệu nhiều nên đương nhiên nhập khẩu tăng; và việc tăng tiêu dùng bất hợp lý của một bộ phận trong xã hội có xu hướng xài sang.

Khi hội nhập, mở cửa, đương nhiên, cũng như VN tìm thị trường bên ngoài, các nước cũng tìm kiếm cơ hội tại thị trường VN. Với lợi thế của một nước đông dân, kinh tế tăng trưởng nhanh liên tục trong nhiều năm, nhu cầu tiêu dùng tăng lại chưa phải là thị trường của riêng ai, còn tương đối mở nên VN thu hút được mối quan tâm lớn của bên ngoài.

Nhập khẩu tăng là kết quả tất yếu của việc hội nhập, gắn kết kinh tế. Nhìn từ giác độ tích cực, nhập khẩu tăng minh chứng VN đã hội nhập hơn vào kinh tế thế giới, thành “cứ điểm” để luồng hàng hóa, luồng tiền… ra vào, và trong tương lai, cả luồng khoa học – công nghệ và dòng nhân lực.

Khi hội nhập, cả nhập khẩu và xuất khẩu đều có xu hướng tăng lên. Vấn đề chính là VN chưa tận dụng tốt xu hướng tăng xuất khẩu, mà chịu sức ép quá lớn của xu hướng tăng nhập khẩu khi chưa có sự chuẩn bị tốt.

Ảnh: Agro.gov.vn

Trung Quốc đã dành 5 năm trước khi gia nhập WTO để có những bước chuẩn bị tích cực nhằm xoay chuyển tình hình kinh tế trong nước, chuẩn bị cho từng người dân trước hai xu hướng hệ quả của hội nhập.

Nhờ đó, ngay trong năm đầu gia nhập WTO, xuất khẩu của nước này tăng 35% trong khi nhập khẩu tăng không đáng kể (dù trong quá trình đàm phán, Trung Quốc chịu sức ép từ phái các đối tác lớn hơn rất nhiều).

Cách thiết thực nhất để chống chọi với sức ép nhập khẩu là có nền sản xuất trong nước mạnh, các ngành sản xuất trong nước có khả năng cạnh tranh. Nếu bản thân mình đủ mạnh, không lí gì nhập khẩu lại tăng quá cao như hiện nay.

Với VN, dường như ta tập trung cao cho đàm phán, thay đổi thể chế luật pháp nhưng việc thay đổi cơ cấu kinh tế, tăng khả năng cạnh tranh cho nền kinh tế ít được quan tâm.

Xem lại chính sách đầu tư, ưu đãi ngành

Nhập khẩu nhiều như vậy phản ánh thực tế VN không đủ cung hoặc cung không đáp ứng được yêu cầu, do đó không cạnh tranh được với sản phẩm bên ngoài. Chúng ta cần xem lại chính sách đầu tư đã tốt hay chưa.

Vừa qua, Nhà nước đã ưu ái nhiều ngành, bảo hộ nhiều, nhưng không ép được các ngành này tăng khả năng cạnh tranh, do đó, khi hội nhập, các DN, ngành này vẫn không trụ được trước sức ép, dù được ưu ái.

Ô tô là một ví dụ rõ nhất. Ngành sản xuất ô tô trong nước đã có cả 10 năm nay, được hưởng nhiều ưu đãi nhưng khi thuế nhập khẩu ô tô chỉ giảm một chút, ô tô nguyên chiếc ào ạt vào VN. Nhập khẩu ô tô chính là phản ứng của người tiêu dùng VN với sản xuất trong nước, là biểu hiện của chính sách không hợp lý, không thúc đẩy được năng lực cạnh tranh.

Ngành điện tử VN không còn chỗ đứng ngay trên thị trường VN. Cơ khí cũng được khuyến khích, hưởng nhiều ưu ái nhưng đến thời điểm này, ngành cơ khí VN đã có gì để cung cấp cho người ta. Các nhà đầu tư vào VN phải nhập từ nguyên liệu, linh kiện… đến công nghệ.

VN có khoáng sản nhưng cũng không có khả năng chế biến thành nguyên liệu trung gian. Dệt may bao năm vẫn là gia công… Các nhà đầu tư vào VN kêu thiếu công nghiệp phụ trợ. Trong nước không đáp ứng được, đương nhiên, nhà đầu tư phải nhập khẩu từ bên ngoài.

Có thể thấy, chính sách và quy hoạch cụ thể cho phát triển công nghiệp có những điểm bất ổn. Trong chiến lược phát triển mới, cần có điều chỉnh, rút kinh nghiệm từ câu chuyện nhập siêu này.

Ngay cả với việc nhập khẩu cho đầu tư cũng phải xem xét đầu tư đó hợp lý hay sử dụng lãng phí. Nếu không hiệu quả, nhập siêu cao gây lạm phát lớn.

Lãng phí trong nhập khẩu nằm ở những công trình trăm triệu đô-la

Trong nhập siêu cho tiêu dùng, sản phẩm góp phần nặng nhất là các hàng tiêu dùng cao cấp: mỹ phẩm, ô tô, thậm chí cả máy bay nhập khẩu. Chúng ta nên có cách điều chỉnh phù hợp với nền kinh tế VN hiện nay, khi người có thu nhập trung bình và thấp vẫn chiếm đa số.

Tuy nhiên, không bao giờ nên phê phán về việc tiêu dùng hàng hóa như thế nào. Vấn đề nằm ở chỗ sản xuất trong nước không đáp ứng được yêu cầu.

Lẽ ra sản xuất trong nước phải nhắm được nhu cầu tiêu dùng và có sự đầu tư, phát triển để đáp ứng chứ không phải cạnh tranh không được lại quay sang trách người ta nhập khẩu. Có trách là trách nền sản xuất trong nước không sản xuất nổi chiếc tăm, đôi đũa vừa ý người tiêu dùng, để họ phải dùng hàng nhập khẩu.

Dù nhập khẩu từ cái tăm, đôi đũa, những thứ đập ngay vào mắt, nhưng giá trị nhỏ tương đối so với tổng giá trị nhập khẩu cho sản xuất, do đó, con số dưới 10% nhập khẩu cho tiêu dùng không có gì khó hiểu.

Các công trình lớn của VN hầu hết ở mức hàng trăm triệu đô la, tương đương với tổng giá trị của một loạt các sản phẩm tiêu dùng nhập về trong năm phục vụ cho hàng triệu người tiêu dùng. Nhập khẩu lớn và lãng phí trong nhập khẩu chủ yếu là từ những công trình hàng trăm triệu đôla đó.

Về lâu dài, Chính phủ cần xem xét những ai, đối tượng nào nhập khẩu chính, đặc biệt là nhập khẩu phục vụ sản xuất kinh doanh, không phải do tiêu dùng. Nhập khẩu cho tiêu dùng bóc tách rất dễ hai bộ phận: hàng xa xỉ và hàng tiêu dùng thông thường. Khối lớn và khó tính nhất chính là nhập khẩu cho sản xuất, cần được phân tích kĩ lưỡng, thấu đáo. Cần chỉ ra DN loại nào, thuộc ngành nào nhập khẩu nhiều, nhập khẩu từ đâu.

Ví dụ, nhập khẩu của các DN có vốn đầu tư nước ngoài không phải lúc nào cũng hiệu quả, thậm chí có nhiều vô lí. Tại sao 70% DN có vốn đầu tư nước ngoài kêu lỗ do nhập khẩu hàng năm? Phải chăng phần lãi do các công ty mẹ hưởng, còn phần lỗ thì VN gánh chịu? Ai kiểm soát được giá nhập khẩu những sản phẩm VN không tự sản xuất được của các DN này.

Đặc biệt, cần giám sát nhập khẩu của các đơn vị nhà nước, các công trình đầu tư công. Người ta tiêu dùng tiền chùa nên bất chấp giá cả, dễ lãng phí.

Bạn hàng nhập khẩu chính của VN là ASEAN và Trung Quốc, kết quả là phải sử dụng máy móc, thiết bị, công nghệ cũ, giá thành cao, chất lượng sản phẩm làm ra thấp. Với những hàng hóa nhập cho sản xuất đó, liệu có mang lại hiệu quả cho nền kinh tế, hay lại đẩy tiếp nhập siêu tăng lên do sản phẩm sản xuất ra không đáp ứng được yêu cầu.

Phương Loan (ghi)
http://www.doi-thoai.com/baimoi0508_448.html

Leave a Comment »

No comments yet.

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Create a free website or blog at WordPress.com.

%d bloggers like this: