Diễn đàn Paltalk TiengNoi TuDo Cua NguoiDan VietNam

June 2, 2008

Hết thời – Down and Out.

Filed under: Chính trị, xã hội — tudo @ 9:04 pm

Roger Mitton. Straits Times 28/5/08.

Phan Lưu Quỳnh lược dịch

 

Hà Nội – Nó đã từng xảy ra trước đây

 

Vào hồi đầu thập niên 1990s, có một sự hồi hộp thích thú tuyệt vời khi chính sách cải tổ kinh tế của Việt Nam (đổi mới) bắt đầu. Sau hàng chục năm dưới đường lối cộng sản chính thống hầu như làm phá sản toàn bộ đất nước, thì sự thay đổi sang một chính sách kinh tế tự do hơn đã bắt đầu có một tác động khá bất ngờ. Tiêu chuẩn đời sống được thay đổi và một đoàn các nhà đầu tư nước ngoài, mắt hau háu nhìn vào một thị trường với khoảng 80 triệu người tiêu thụ, nối đuôi nhau tràn vào.


Nhưng sự phát đạt mau chóng bị xẹp xuống. Tình trạng quan liêu cửa quyền, tham ô nhũng lạm, thái độ chống người ngoại quốc tại địa phương cũng như các chính sách bất di bất dịch không biết uyển chuyển của nhà cầm quyền làm nhiều nhà đầu tư phải bỏ chạy.

Chuyển nhanh chóng đến ngày hôm nay khi các yếu tố tương tự, chồng chất thêm với sự quản lý kinh tế yếu kém, đã làm mờ đi hình ảnh của một đứa trẻ trên các bích chương kêu gọi từ thiện (poster boy) mới của khối Ðông Nam Á. Bây giờ đang là thời buổi khó khăn ở Việt Nam và càng ngày càng khó khăn hơn. Và hầu hết mọi người đều cảm thấy các hành động của nhà nước quá ít ỏi và lại muộn màng.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Quang A, giám đốc Viện nghiên cứu Phát triển tại Hà Nội thì, “Lý do chính khiến cho nền kinh tế đi xuống là vì các chính sách yếu kém và thiếu phối hợp của chính phủ”

 

 


Việt Nam có một tỷ lệ lạm phát tồi tệ nhất Ðông Á. Hồi tháng trước, tỷ lệ lạm phát vọt lên đến 21.4 phần trăm trên căn bản thường niên. Mức thâm thủng mậu dịch của Việt Nam được tiên đoán là sẽ lên đến 25 tỷ Mỹ kim trong năm nay, đưa Việt Nam đứng vào hạng chót trong khu vực.


Tiến sĩ Nguyễn Quang A nói rằng, “Chính phủ luôn nói rằng mức nhập cảng trội hơn xuất cảng thì rất bình thường. Họ tập trung quá nhiều vào việc đạt đến một tỷ lệ tăng trưởng cao mà không thèm chú ý kỹ lưỡng đến chất lượng của sự tăng trưởng đó”.


Sự thiển cận này đưa đến một tình trạng lợi tức chênh lệch đã ăn sâu bám rễ, với giới lao động ở ruộng đồng và tại các xí nghiệp nhận thấy rằng trong khi họ có thể kiếm tiền khá hơn một chút, nhưng đời sống của họ lại đi xuống.  Ðiều đó đã đưa đến việc Việt Nam phải chịu đựng một chuỗi dài những cuộc đình công càng lúc càng gia tăng.


Hôm Thứ Hai tuần trước, gần 7000 công nhân tại một công ty sản xuất giày do người Ðài Loan làm chủ ở Hải Phòng đã đình công đòi hỏi tăng thêm tiền lương và rút ngắn giờ làm việc. Một tuần trước đó, 3000 công nhân đã đình công tại một xí nghiệp sản xuất bao bì ni lông ở phía bắc Hà Nội. Và tại các khu vực kỹ nghệ trọng tâm quanh TPHCM hầu như đều có đình công hàng tuần.

Công nhân xí nghiệp thông thường thì kiếm được khoảng 55 Mỹ kim một tháng. Họ nói rằng họ không thể tiếp tục sống bằng mức lương đó khi chi phí thực phẩm và xăng dầu đang gia tăng ở mức 30 phần trăm và còn tăng hơn nữa.

Ðối với thị trường chứng khoán, thì Việt Nam hiện thời là thị trường suy xụp nhất thế giới và đã sụt xuống 63% trong năm qua.

 

 


Ông Phan Hồng Quân, giám đốc Europe Capital Securities tại Hà Nội nói rằng, “Lý do cho sự đi xuống của thị trường chứng khoán là vì chính sách kinh tế vĩ mô của nhà nước có nhiều rủi ro và thiếu nhất quán”.


Theo ông Jonathan Pincus, chuyên gia kinh tế cao cấp của Chương trình Phát triển Liên Hiệp Quốc tại Việt Nam thì, “Những khó khăn của Việt Nam trầm trọng hơn các nước láng giềng vì các luật lệ về tài chánh thu nhập của nhà nước bị đổ vỡ vào năm 2007 và cần có thời gian lâu hơn mong muốn để đảo ngược lại tình trạng này”.


Trong một biện pháp đáng lo ngại, công ty xếp hạng tín dụng Standard & Poor’s của Hoa Kỳ mới đây đã hạ bớt viễn ảnh của họ về Việt Nam từ ổn định sang bi quan vì các mối quan ngại về kinh tế vĩ mô.


Có lẽ không như mong đợi, những mối quan tâm đó dường như đã làm cho nhà nước bị bất ngờ. Nói cho cùng thì Việt Nam đã được hưởng một khoảng thời gian gần một thập kỷ với mức tăng trưởng khoảng 8% hàng năm.


Giới tiêu thụ trẻ của Việt Nam đã náo nức ôm chặt lấy triết lý  “xài trước, trả sau”, ầm ĩ đua nhau sắm sửa xe gắn máy hiệu Piaggio, điện thoại di động hiệu Nokia và quần áo thời trang. Và rất khó đổ thừa cho họ vì chính nhà nước cũng tiêu xài như thể là không có ngày mai.


Tất nhiên thì tỷ lệ lạm phát đã gia tăng, và vào tháng 11 năm ngoái, tỷ lệ này đã lên đến hai con số.  Vào lúc đó, chính phủ khẳng định rằng tất cả mọi sự đều ổn định và họ sẽ sớm khắc phục nạn lạm phát trong khi vẫn duy trì một tỷ lệ tăng trưởng từ 8 đến 9 phần trăm.           


Niềm hy vọng đó đã bị tiêu tan nhanh chóng và nhà nước bây giờ đã hạ thấp mục tiêu tăng trưởng xuống 7 phần trăm. Chỉ có một số ít tin tưởng rằng mục tiêu đó sẽ đạt được.


Tháng tới đây khi việc trợ cấp xăng dầu và các mặt hàng nhu yếu phẩm khác bị huỷ bỏ, thì nạn lạm phát được tiên đoán là sẽ vọt lên trên 30 phần trăm.


Cũng không có nhiều hy vọng là thị trường chứng khoán sẽ được vực dậy từ cõi chết hoặc mức thâm hụt cuả cán cân thương mãi sẽ được giảm bớt ngay.  Ông Pincus nói rằng “Thâm thủng mậu dịch của Việt Nam trong 3 tháng đầu năm nay là 11 tỷ Mỹ kim. Trên căn bản hàng năm thì mức thâm thủng này sẽ là 40 phần trăm của tổng sản lượng nội địa (GDP)


Các thị trường quốc tế đang lo ngại rằng Việt Nam không thể trang trải một mức thâm thủng ở cỡ đó,  và từ kết quả này,  trị giá của đơn vị tiền tệ địa phương, tức là đồng bạc Việt Nam, rất yếu kém.


Chế độ cộng sản đang cầm quyền cũng bị yếu thế. Hiện đang có một luồng nhận thức cho rằng chính sự quản lý kinh tế yếu kém của đảng cùng các chính sách thiếu nhất quán đã đưa đến tình trạng khủng hoảng này.


Các nhà báo địa phương cả gan, có vẻ gắn bó với quần chúng hơn là với đảng, đã viết về sự  bất mãn bằng một ngôn ngữ càng lúc càng mạnh mẽ hơn. Tuần trước, tờ báo Thanh Niên có số tiêu thụ lớn nhất đã đả kích cái lối mà giới lãnh đạo đảng dường như không biết cách giải quyết khi phải trực diện với cuộc xáo trộn kinh tế càng ngày càng chồng chất.


Trong phần bình luận tờ báo đã phang thẳng: “Tự hào về mức tăng trưởng 8 hay 9 phần trăm để làm gì nếu đời sống mọi người kém đi và dân nghèo càng nghèo hơn?”.


Hồi đầu tháng trước,  tờ Vietnam News bình thường thì rất nhạt nhẽo, đã cho đăng tải một tiêu đề lớn trên trang nhất gây xôn xao dư luận và làm tăng thêm nhiều sự suy đoán về khả năng đứng vững của chính phủ của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng. Bài báo này cũng được đăng tải trên các cơ quan ngôn luận khác của báo chí Việt Nam, nói rằng Bộ chính trị, là cơ quan đầu não của Ðảng Cộng sản đang cai trị Việt Nam, đã đưa ra những lời khuyến cáo. Việc này là nguyên nhân gây ra những suy đoán về ý nghĩa của nó đối với ông Dũng và nội các của ông ta khi bị Bộ chính trị nhắc nhở là phải làm gì.


Mọi người đều đồng ý rằng có một mối rạn nứt trong Bộ chính trị giữa người ủng hộ cho đường lối tiếp cận với quốc tế của ông Dũng và những kẻ muốn thúc đẩy cho một đường lối nặng về quốc gia, chẳng hạn như Tổng bí thư Nông Ðức Mạnh.


Trước khi có cơn bão lốc kinh tế hiện tại, thì tư thế của Thủ tướng Dũng có vẻ rất vững vàng. Nhưng bây giờ có vẻ rõ ràng hơn là vị trí của ông ta có thể bị suy yếu nếu tình trạng kinh tế kém cỏi của Việt Nam không được sớm sủa đảo ngược lại.

 

Leave a Comment »

No comments yet.

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Create a free website or blog at WordPress.com.

%d bloggers like this: